Border collie to rasa, która swój początek zawdzięcza malowniczym krajobrazom pogranicza Anglii i Szkocji. W tych surowych warunkach pasterze potrzebowali psa wyjątkowego – inteligentnego, wytrzymałego i pełnego determinacji. Tak narodziła się rasa, która przez wieki była nie tylko niezastąpionym pomocnikiem, ale i częścią lokalnej kultury.
Pierwsze wzmianki o psach przypominających dzisiejsze bordery pochodzą już z czasów średniowiecza. Pasterze selekcjonowali swoje psy pod kątem cech użytkowych: upartości, szybkości, wytrwałości i zdolności do pracy w zróżnicowanym terenie. W przeciwieństwie do wielu innych ras, wygląd nie był priorytetem – liczyło się to, co pies potrafił stąd też bordery nie mają sztywnego wzorca, a w liniach pracujących możemy trafić na psy o sierści kręconej czy szorstkiej.
W XIX wieku rasa zaczęła się krystalizować, a jej rozwój nabrał tempa dzięki jednemu szczególnemu psu – Old Hempowi. Urodzony w 1893 roku, Old Hemp stał się wzorem dla współczesnych border collie. Jego styl pracy był cichy, ale niesamowicie skuteczny, kierował owcami z niesamowitą precyzją i spokojem, co było nowością w porównaniu do bardziej hałaśliwych metod stosowanych przez inne psy. Uważa się, że Old Hemp był ojcem ponad 200 szczeniąt, a jego geny stały się fundamentem rasy, jaką znamy dzisiaj.
Co ciekawe, border collie od początku były znane z niezwykłej współpracy z człowiekiem. Ich legendarne „wrażliwe oko” – intensywne wpatrywanie się w owce – to wynik setek lat selekcji pod kątem pracy z trzodą. Ich oczy potrafią wzbudzić niepokój zarówno zwierząt jak i ludzi.
W 1915 roku nazwa „border collie” została po raz pierwszy użyta przez Jamesa Reida, sekretarza Międzynarodowego Towarzystwa Pasterzy Owczarskich. To właśnie wtedy rasa zaczęła zyskiwać oficjalne uznanie, choć przez długi czas była znana głównie wśród pasterzy. Bordery stały się też nieodłącznym elementem pokazów psów pasterskich, gdzie mogły zaprezentować swoje umiejętności na arenie międzynarodowej.
W 1976 roku bc zostały oficjalnie uznane przez Międzynarodową Federację Kynologiczną (FCI), co otworzyło drogę do rejestrowania psów tej rasy w różnych organizacjach kynologicznych na całym świecie, również w naszym kraju.
W Polsce pojawiły się stosunkowo późno, ale szybko zyskały ogromną popularność, szczególnie wśród osób aktywnych i miłośników psich sportów. Pierwsze psy tej rasy trafiły do nas w latach 90. głównie z hodowli, które specjalizowały się w liniach pracujących.
